Denk tegenovergesteld

OK. De basis is gelegd. We zorgen dus eerst dat we genoeg inspiratie en ideeën hebben op de manier zoals eerder geschreven. We combineren dit, leggen ons eigen sausje eroverheen…en hoe kan het ook anders; alleen jij denkt zoals jij denkt. Alleen jij ontwerpt zoals jij ontwerpt.

Het visualiseringsproces is in ieder geval begonnen. Ineens begint het te leven. De klant kan zich nu ook een voorstelling maken is blij of krijgt meer inspriratie, weet jou bij te sturen; je hebt in ieder geval begrepen wat zij wilden en je kan ze hier makkelijk mee bedienen. Het is mooi, functioneel en commercieel. Maar jij streeft naar meer. Je bent een tijger en je wil jouw designerslust de vrije loop laten gaan. Het moet anders, beter, baanbrekender en verassender. Je wil dat de klant achteroverslaat van vreugde als jij ‘m op een onverwachte manier kan plezieren.

Wil je dit bereiken? Denk dan anders. Denk precies het tegenovergestelde. Denk zoals niemand zou denken, waar niemand het zou zoeken. Zoek tegenovergestelde aanknopingspunten en produceer het, visualiseer het en presenteer het! Dit is jouw ultieme idee. Met jouw ontwerp zal de klant de volle aandacht op zich vestigen. En wat blijkt? 90% van de klanten kiest voor de veilige weg, de weg waarin ze zich thuisvoelen. Geef de moed niet op, want in de 10% dat het wel lukt, ben jij ‘the man’ (m/v)!

Wil je dus ooit echt een keer scoren? Wees dan ook eigenwijs, leg jouw idee naast die van de klant. Geef mogelijkheden, opties, openingen naar vernieuwing en naar andere wegen. Het maakt jouw werk leuker, uitdagender en je kan je ei altijd kwijt. Zoals een bestselling boek als titel draagt ‘whatever you think, think the opposite!’.

PS. wees niet verbaasd dat je een paar weken later erachter komt dat jouw verschikkelijk goede idee al door iemand anders in een net iets ander jasje als is uitgevoerd…geeft niet hoor.

Think straight

We gaan een stapje verder. Een simpel of complex ontwerp is het resultaat. Maar jij bent de designer, en jij moet hier op een bepaalde manier mee omgaan. Ontwerpen en ideeën creëren is uiteindelijk niet heel moeilijk. In mijn eerste artikelen heb ik al een tipje van de sluier hierover gelicht. Tenzij je iets wilt bedenken dat écht nog nooit is gedaan: Bedenk dat dit misschien slechts 1 % van alle ontwerpen bestrijkt. Zelfs topdesigners halen hun inspiratie uit het leven, uit eigen ervaringen, waar ze mee zijn opgegroeid, uit het werk van idolen en anderen en door het combineren van elementen die we overal om ons heen vinden.

Een Nederlandse politicus zei het onlangs treffend: ‘Creativiteit is voor 95% slim gebruik maken van andermans ideeën’. Et voilà, het recept voor uitstekend design heb je in handen. Nou ja, wel als je enige vaardigheid bezit en vergeet uiteindelijk jouw eigen persoonlijke ‘touch’ niet. In ieder geval, denk niet moelijker dan het is: In commercieel design ben je geen kunstenaar in de letterlijke zin van het woord. Bedenk dat de klant vaak iets wil waar ze zich in kunnen herkennen: hetzelfde wat ze altijd al hebben gehad, alleen misschien net een beetje anders. Of hetzelfde als de concurrent, maar dan beter. Of hetzelfde als dat succesvolle bedrijf, maar dan voor onze dienst of product. Het meeste is al voor je bedacht: je moet het alleen zelf zoeken, combineren, ontwerpen in jouw eigen stijl, maar bovenal vanuit de ogen van de klant. Deze laatste kan je vaak al 70% van het werk uit handen nemen. Let wel: ook dit is puur creativiteit. Dus, don’t be afraid, think straight.

Ontsla de klant

In mijn vorige artikels heb ik het gehad over ‘less is more’ (of juist niet!) en simpel of ingewikkeld design. Resumerend is er voor een commercieel designer niet een kreet die heilig is. Je hebt je eigen persoonlijke stijl en opvattingen, maar zodra het over klanten gaat, is laatstgenoemde altijd ‘leading’. (Dit in tegenstelling tot kunstenaars die juist wel heel erg sturen op één herkenbare stijl en gedachte: de kunstenaar is namelijk zijn eigen klant!) 

Jouw klant kent zijn eigen doel, doelgroep, visie en huisstijl. Jij, jij bent de professional designer. Jij kan de klant netjes sturen. Niet door je eigen mening door te drukken, maar door de zienswijzen en designs (van jou en de klant) naast elkaar te leggen. De klant kan de keuze maken die het beste bij hem past. En als je het na veel overwegingen toch niet eens bent met de (in jouw ogen) extreem slechte smaak van de klant, of je wilt jouw naam niet verbinden aan een ontwerp zoals de klant dat wil, dan blijft er maar één andere optie over: ontsla de klant!

De kracht van ingewikkeld

Wij mensen hebben de neiging om zaken ingewikkelder en mooier te maken dan (functioneel) nodig. In veel gevallen leidt dit tot overdaad, onoverzichtelijkheid, slechte uitvoering en gebrek aan ruimte. Ruimte om te ademen in het ruimste zin van het woord.

Muziek is daar een goed voorbeeld van. Er zijn zo veel mensen die in een band spelen en graag zoveel mogelijk van zichzelf willen laten horen dat ze datgene waar het werkelijk om draait, namelijk het samenspel en harmonie, vergeten. Niet spelen in dienst van ‘het team’, maar ‘showing off’, met een averechts effect. De echte topmuzikanten spelen in dienst van het geheel en op gepaste momenten, daar waar het mag, kan, de band het toelaat en het publiek er om vraagt, dan pas is het ‘showtime’. De kwaliteit van de topmuzikanten ligt echter in het feit dat ze feilloos weten wanneer ze wel, en sterker nog, wanneer ze niet moeten spelen om de medespelers of de muziek zelf de ruimte te geven.

Betrekken we dit op commercieel design, dan moet alles in dienst zijn van het doel, namelijk zo effectief mogelijke communicatie om de consument over te halen de dienst of product te kopen. Helaas zijn er nog genoeg designers die zo ingewikkeld mogelijk en met een zo moeilijk mogelijke achtergrondgedachte ontwerpen. Dit zijn de designers die het uiteindelijk niet redden.

Allereerst is het doel van de klant het belangrijkste. Als de boodschap simpel, duidelijk en zonder poespas overgebracht kan worden, blijf daar dan ook bij. Ik predik echter niet dat ‘ingewikkeld’ niet mooi, duidelijk, commercieel sterk en functioneel kan zijn. Integendeel, ook ‘ingewikkeld’ heeft zijn kracht. Als het product, dienst, setting of doelgroep zich ervoor leent om juist extreem te communiceren dan mag een design zonder probleem complex zijn.

Als we teruggaan naar de muziek en we kijken naar muziekclips, dan is het gros hiervan, snel, vol, soms schreeuwend, maar toch pakkend. De tijden van een simpele clip met een bewegende achtergrondfilm in de studio zijn voorbij. De doelgroep wil snelheid en wil geprikkeld worden. Maar ingewikkeld werkt alleen als de kwaliteit uitstekend is, als alles zijn functie blijft behouden en als dit blijft stimuleren om te kijken en er over na te denken, zonder zweverig te worden.

Dus, ingewikkeld design kan prachtig zijn, mits alle factoren zich hiervoor lenen, het kwalitatief hoogwaardig wordt uitgevoerd en het nog steeds stimuleert tot nadenken. Dat is de kracht van ‘ingewikkeld’.

Wil je weten hoe ik denk over ‘ simpel design’, lees dan mijn eerder geschreven artikel ‘de kracht van simpel’.

De kracht van simpel

Japan is het land van de eenvoud. Al eeuwenlang is ‘weglaten’ daar het optimum van kunst. De spiritualiteit van het land heeft hier duidelijk zijn stempel op gedrukt, maar Japan heeft daar zijn eigen weg in gevonden. Eenvoud als kracht. Veel kunstwerken uit Japan blinken uit in minimalisme. Geen gevuld papier, nee de uitdaging is om zoveel mogelijk ruimte van het papier onbenut te laten.

De gedachte hierachter is om de verbeelding van de toeschouwer te prikkelen. De enkele pennestreken die je dan ziet (welke overigens van grote schoonheid kunnen zijn), zijn bedoeld om de suggestie op te wekken, maar net zoveel dat iedereen er zijn eigen interpretatie aan kan geven.

Je ziet het ook terug in de Haiku, de bekendste dichtvorm uit Japan. 3 regels van één of enkele woorden met in totaal precies 17 lettergrepen (5-7-5), geven de illusie van een landschap of situatie, gevoel en spirtualiteit in één. Minimalistisch en elke lezer vormt zijn eigen beelden in zijn hoofd.

De suggestie, de verbeelding, de open ruimte die naar eigen believen ingevuld kan worden: Dat is dé kracht van simpel, ook in design. Mijn wereld wordt jouw wereld.

Note: bij de links heb ik een verwijzing gezet naar een site met redelijk tot goede haiku gedichten die gemaakt zijn in het Nederlands.

Wil je weten hoe ik denk over ‘complex design’, lees dan mijn eerder geschreven artikel de kracht van ingewikkeld.

Is ‘less’ more?

‘Less is more’, more or less, althans als ik afga op wat vele mensen om mij heen roepen. Deze kreet wordt te pas en te onpas gebruikt. Allereerst staat het interessant zo’n kreet in het Engels. Ten tweede roepen we het als het ons goed uitkomt. Maar is dit ook daadwerkelijk waar? Nee wat mij betreft niet.

‘Less is more’ schijnt duur te zijn. Zo krijg je bij een glas wijn in een duur restaurant lang niet de vulling waar het glas om vraagt. Maar ook dit gaat niet altijd op: Wil je een dure Ferrari, Lamborghini, Bugatti of Koenigsegg, dan tellen de extra PeeKaatjes echt wel mee! Hoe bruter, hoe beter, van binnen en van buiten.

Kijk ook eens naar de wereld van fashion, nauw gelieerd aan de designbranche. Als ik die catwalks toch goed bekijk, dan snappen de meeste topontwerpers er echt geen snars van. De gekste capriolen, accessoires, designs komen langs om zo uniek en prestigieus mogelijk over te komen.  

Maar nu dichter bij huis. Een groot internationaal concern in levensmiddelen genaamd Unilever, gewend om vol in de media te communiceren, is er toch echt mooi in geslaagd om een vrij minimalistisch simpel logo, om te vormen tot een zeer druk, vol en massaal logo die staat als een huis. Die perfect communiceert, precies zegt wat Unilever is en die mooi herkenbaar is. Een prachtig staaltje van ‘more is more’.

Ikzelf, ik hou vaak van ruimte, maar ook niet altijd. Alles is afhankelijk van de context, doelgroep, kleurstelling, beoogd doel en nog vele andere factoren. Toegeven, ik heb ook wel eens de kreet ‘less is more’ geroepen, maar eigenlijk gaat dat dus echt niet altijd op. Ik gebruik deze zin gewoon als het mij uitkomt. Of om interessant te doen. Zoals iedereen eigenlijk.

Het oude logo:                                           

              

Na de make-over:

       

Brainstorm in een glas water?

Bij veel ontwerpbureaus is ‘brainstormen’ een heilig woord. Maar wat is brainstormen en heeft dit meer effect dan wanneer je zelf in je eentje creatieve ideeën probeert op te wekken? Ik las laatst een erg interessant artikel van psychologe Roos Vonk over de effectiviteit van brainstormen. Volgens haar artikel blijkt dat systematisch onderzoek heeft aangetoond dat ‘gezamenlijk ideeën genereren een slechter resultaat geeft dan dat ieder voor zich aan het oplossen en bedenken gaat en vervolgens deze ideeën op een grote hoop gooit’.

De ideeën van het individu blijken sterker en creatiever dan als je in één keer met z’n allen aan de slag gaat.  De groep belemmert creativiteit omdat mensen in een groep minder gemotiveerd zijn; ze hoeven niet per sé, want anderen denken al. Men wordt als het ware een beetje lui. Daarnaast werkt de gedachte dat anderen jouw bedenksels afkeuren enorm remmend, of daar nu afspraken over bestaan of niet. De effectiviteit van brainstormsessies wordt zwaar overschat en is zelfs vaak een illusie: doordat er continu wel door iemand in de groep wordt gepraat, lijkt het alsof  de sessie goed werkt en dat het lekker gaat. En heb je dan toch geen ideeën, dan laat je het fijn aan iemand anders over. Nee, kraak dan toch liever je eigen brein volgens de tips die ik hieronder al uit de doeken heb gedaan. Veel creatiever, want als het echt moet…

In de praktijk heb ik wel gemerkt dat feedback van anderen (andere individuën) je weer op nieuwe en andere ideeën kan brengen. Praat er even over, stimuleer elkaar en ga dan weer lekker zelf aan de slag. Dus design-individu, het is juist jouw kracht om alleen te werken. Brainstormen staat interessant, maar is uiteindelijk niet meer dan een storm in een glas water.